VỀ DỰ GIỜ THAO GIẢNG TRỰC TUYẾN
MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ LỚP 6A
XEM video và viết tiếp câu sau: nếu không có kim loại thì…..
Tiết 8 + 9 – Bài 6
SỰ CHUYỂN BIẾN VÀ PHÂN HOÁ CỦA XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ
Yêu cầu cần đạt:
- Trình bày được quá trình phát hiện ra kim loại và vai trò của nó đối với sự chuyển biến và phân hoá từ xã hội nguyên thuỷ sang xã hội có giai cấp.
- Giải thích được vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã.
- Mô tả được sự hình thành xã hội có giai cấp.
- Nêu được một số nét cơ bản của xã hội nguyên thuỷ ở Việt Nam (qua các nền văn hoá khảo cổ Phùng Nguyên – Đồng Đậu – Gò Mun).
Nội dung của bài học
1
2
Sự phát hiện ra kim loại và bước tiến của xã hội nguyên thuỷ
Sự tan rã của xã hội nguyên thuỷ Việt Nam
1. Sự phát hiện ra kim loại và bước tiến của xã hội nguyên thủy
a. Sự phát hiện ra kim loại và những chuyển biến trong đời sống vật chất
Quan sát sơ đồ hình 1 và thông tin phần Em có biết Em hãy:
- Chỉ ra các kim loại được phát hiện trong thời nguyên thuỷ? Kim loại đầu tiên được dùng là gì?
- Quá trình phát hiện ra kim loại đã diễn ra trong khoảng thời gian nào?
Núi lửa phun trào
Cháy rừng, nung gốm..
Cục xỉ đồng đỏ
5500 năm
4000 năm
3000 năm
Con người biết sử dụng
đồng đỏ
Con người biết sử dụng
đồng thau
Con người biết sử dụng
đồ sắt
Đồng đỏ đặc tính mềm, dẻo, dễ uốn tạo hình làm khuyên tai, vòng.. Họ nung nấu đồng cho mềm hơn sau đó nấu chảy đồng
Đồng đỏ pha với chì để dễ nóng chảy và pha đồng với thiếc, kẽm để cứng hơn gọi là đồng thau, chế tạo công cụ lao động, vũ khí...
1. Sự phát hiện ra kim loại và bước tiến của xã hội nguyên thủy
a. Sự phát hiện ra kim loại và những chuyển biến trong đời sống vật chất
-Vào khoảng thiên niên kỉ thứ IV TCN người nguyên thủy đã phát hiện ra kim loại (đầu tiên là đồng đỏ, rồi đồng thau và sắt).
Em hãy tưởng tượng người nguyên thủy sử dụng kim loại để làm gì?
Chế tác công cụ lao động, vũ khí
Công cụ kim loại tác động đến đời sống người nguyên thủy như thế nào?
Thực tế đã minh chứng, công cụ bằng kim loại giúp con người khai phá đất hoang, tăng diện tích đất trồng trọt, xẻ gỗ đóng thuyền, xẻ đá làm nhà và khai thác mỏ, chế tạo vũ khí,….
1. Sự phát hiện ra kim loại và bước tiến của xã hội nguyên thủy
a. Sự phát hiện ra kim loại và những chuyển biến trong đời sống vật chất
-Vào khoảng thiên niên kỉ thứ IV TCN người nguyên thủy đã phát hiện ra kim loại (đầu tiên là đồng đỏ, rồi đồng thau, sắt).
- Kim loại được dùng để làm công cụ lao động, vũ khí...-> năng suất lao động tăng, đẩy mạnh sản xuất, các nghề thủ công xuất hiện.
Quan sát hình 3 tr.26 và đọc thông tin SGK: Hãy chỉ ra những thay đổi trong đời sống xã hội khi công cụ bằng kim loại xuất hiện?
b. Sự thay đổi trong đời sống xã hội
Chế tác công cụ lao động, vũ khí
Chế độ mẫu hệ là chế độ tôn người phụ nữ (người mẹ) lớn tuổi, có uy tín lên làm chủ.
Chế độ phụ hệ là chế độ xem người cha là chủ, con cái phải theo họ cha. Vai trò người đàn ông càng lớn và trở thành chủ gia đình.
Công xã thị tộc phụ hệ (tranh minh họa)
b. Sự thay đổi trong đời sống xã hội
- Trong thị tộc, gia đình phụ hệ thay thế gia đình mẫu hệ.
Trong vai các thành phần trong thời nguyên thuỷ, em sẽ làm gì với số của cải dư thừa chung của thị tộc?
Là người phân chia thức ăn của thị tộc, em sẽ chia thức ăn cho các thành viên như thế nào?
Là người dân bình thường trong thị tộc, em muốn số thức ăn dư thừa sẽ được phân chia như thế nào?
Công cụ lao động bằng kim loại ra đời
Sản xuất phát triển
Sản phẩm dư thừa
Sản phẩm chung
Người đứng đầu thị tộc
Thành viên thị tộc
Người giàu
Người nghèo
Giai cấp thống trị
Giai cấp
bị
trị
Xã hội có giai cấp ra đời,
Xã hội nguyên thuỷ tan rã
Tư hữu
Chia đều
b. Sự thay đổi trong đời sống xã hội
Gia đình phụ hệ thay thế gia đình mẫu hệ.
Của cải dư thừa nhiều, tư hữu xuất hiện -> sự phân hóa giàu nghèo  Xã hội nguyên thủy tan rã, hình thành xã hội có giai cấp.
Nào mình cùng lên xe bus
TRẠM XE BUÝT
PLAY
Nội dung trò chơi :
Bạn nào trả lời đúng thì được lên xe để đi về nhà còn không trả lời đúng thì đợi những chuyến xe sau.
Câu 1. Kim loại đầu tiên mà người Tây Á và Ai Cập phát hiện ra là
Đồng đỏ
WRONG/SAI
RIGHT/ĐÚNG
Câu 2. Con người đã phát hiện ra và dùng kim loại để chế tạo công cụ vào khoảng thời gian

TNK III TCN B. TNK IV TCN
WRONG/SAI
RIGHT/ĐÚNG
Câu 3. Khoảng cuối TNK II TCN con người đã sử dụng kim loại nào để chế tác công cụ lao động?
Sắt
WRONG/SAI
RIGHT/ĐÚNG
Câu 4. Công cụ bằng kim loại xuất hiện, trong thị tộc chế độ gia đình mẫu hệ được thay thế bởi chế độ nào?
Chế độ gia đình phụ hệ
WRONG/SAI
RIGHT/ĐÚNG
Câu 5. Con người đã biết chế tác công cụ lao động theo thứ tự từ
A. Đá -> Đồng đỏ -> Đồng thau -> Sắt
B. Đá -> Đồng thau -> Đồng đỏ -> Sắt
WRONG/SAI
RIGHT/ĐÚNG
2. Sự tan rã của xã hội nguyên thủy ở Việt Nam
a. Sự phát hiện kim loại
Thời đại đồ đồng ở Việt Nam đã trải qua những nền văn hoá khảo cổ nào?
Người nguyên thuỷ ở Việt Nam biết và sử dụng kim loại vào khoảng thời gian nào?
Đọc thông tin SGK tr.27, quan sát lược đồ, sau đó suy nghĩ và trả lời thật nhanh lần lượt các câu hỏi. Nếu trả lời sai sẽ phải dừng cuộc chơi và nhường quyền trả lời cho bạn khác.
1. Xác địa điểm các nền văn hóa ở nước ta cuối thời nguyên thủy trên lược đồ?
2. Địa bàn cư trú thường nằm ở đâu?
3. Phạm vi cư trú có gì thay đổi so với thời kì đồ đá?
Bắc Bộ
Trung Bộ
Nam Bộ
2. Sự tan rã của xã hội nguyên thủy ở Việt Nam
a. Sự phát hiện kim loại
- Thời gian xuất hiện: khoảng 4000 năm trước (bắt đầu từ văn hoá Phùng Nguyên).
- Địa điểm: trải rộng trên địa bàn cả nước
b. Sự phân hoá và tan rã của xã hội nguyên thuỷ ở Việt Nam
- Quan sát hình 4, hãy kể tên một số công cụ, vũ khí được tìm thấy thuộc nền văn hoá Gò Mun?
- Đời sống kinh tế, xã hội của cư dân có những biến đổi gì?
NGHỀ NÔNG TRỒNG LÚA NƯỚC RA ĐỜI Ở NƯỚC TA
2. Sự tan rã của xã hội nguyên thủy ở Việt Nam
a. Sự phát hiện kim loại
b. Sự phân hoá và tan rã của xã hội nguyên thuỷ ở Việt Nam
- Công cụ kim loại, con người khai hoang, mở rộng địa bàn cư trú xuống vùng đồng bằng ven sông, ven biển.
- Nghề nông phát triển rộng khắp các vùng miền.
- Sự phân hóa giàu nghèo trong xã hội (biểu hiện qua mộ táng)
Là cơ sở cho sự xuất hiện các quốc gia sơ kì đầu tiên ở Việt Nam.
Luyện Tập và vận Dụng
Bài 1: Lập bảng theo mẫu sau và điền những nội dung phù hợp
Vào vai một nhà khoa học, em hãy tìm hiểu thêm trên sách báo, internet và thực hiện một bài nghiên cứu với nội dung như sau: Nguyên liệu đồng hiện nay còn được sử dụng vào những việc gì? Tại sao các loại công cụ và vũ khí bằng đồng ngày càng ít được sử dụng trong đời sống?
- Bài 2: Hãy tìm hiểu thêm và cho biết nguyên liệu đồng hiện nay còn được sử dụng vào những việc gì. Tại sao các loại công cụ và vũ khí bằng đồng ngày càng ít được sử dụng trong đời sống?
- Các công cụ và vũ khí bằng đồng ngày càng ít được sử dụng trong đời sống hiện nay, vì:
+ Tính chất vật lí của đồng là nguyên liệu mềm, dẻo (so với sắt, thép…), dễ nóng chảy ở nhiệt độ cao => bất tiện trong việc chế tạo các vật dụng hoặc công cụ sản xuất đòi hỏi độ cứng, chịu nhiệt tốt.
+ Các vật dụng/ công cụ bằng đồng khi để trong không khí hoặc nơi có độ ẩm cao thì rất dễ bị ô-xi hóa, dẫn tới gỉ sét hoặc bị biến đổi về màu sắc => mất thẩm mĩ; khó bảo quản…
+ Cùng với sự phát triển của khoa học – công nghệ => con người đã chế tạo/ tìm ra nhiều vật liệu mới có ưu điểm vượt trội hơn so với đồng, ví dụ: nhẹ hơn nhưng cứng hơn và không bị nóng chảy ở nhiệt độ cao. 
PHẦN DỰ TRÙ BÀI TẬP CỦNG CỐ
LIỆT KÊ TÊN 5 NỀN VĂN HÓA ĐỒ ĐỒNG Ở VIỆT NAM