Cum Mê-lơ là lễ hội truyền thống của những người theo Ấn Độ giáo. Ngày nay, lễ
hội được tổ chức ba năm một lần, kéo dài gần 2 tháng (từ tháng 1 đến tháng 3).
Trong thời gian diễn ra lễ hội, hang triệu người đã hành hương về đây để tắm và
thực hiện các nghĩ lễ tôn giáo trên dòng sông Hằng.
Sông Hằng là một trong những con sông có vai trò quan trọng trong sự hình thành n ền
văn minh Ấn Độ thời cổ đại. Vậy các con sông có tác động như thế nào đến sự hình thành
nền văn minh Ấn Độ. Những thành tựu văn hoá tiêu biểu Ấn Độ cổ đại là gì?

Tiết 14 + 15 + 16 - Bài 8

ẤN ĐỘ CỔ ĐẠI

u
cầ ạt
u đ
ê
Y ần
c

- Nêu khái quát điều kiện tự nhiên, lịch sử của Ấn Độ cổ
đại.

u
ầ
c ạt
u
đ
Yê ần
c

- Trình bày được những điểm chính trong chế độ xã
hội của Ấn Độ thời cổ đại.

u
cầ ạt
u đ
Yê ần
c

- Nhận biết được những thành tựu văn hoá tiêu biểu của

Ấn Độ thời cổ đại.

HS thảo luận cặp đôi (5 phút) để trả lời câu hỏi trong phi ếu học t ập: Khai thác lược đồ
trên và thông tin trong mục 1, hãy cho biết nét chính về điều kiện tự nhiên của lưu vực
sông Ấn, sông Hằng, ảnh hưởng đến sự hình thành văn minh Ấn Độ.
Yếu t ố

Đặc điểm

Vị trí địa lí

 

Địa hình

 

Khí hậu

 

Sông ngòi

 

TRUNG Á

ĐÔNG Á

ĐÔN
G

NAM

Á

TÂY NAM Á

Tên các quốc gia hiện nay tương ứng với lãnh thổ Ấn Độ thời cổ đại: Ấn Độ; Băng-la-đét;
Nê-pan; Bu-tan; Pa-ki-xtan; Ap-ga-ni-xtan.

- Miền Bắc có những dãy núi cao bao bọc, đồng bằng sông Ấn chịu tác động của sa
mạc Thar nên ít mưa, đồng bằng sông Hằng mưa nhiều, trù phú, sản xuất nông
nghiệp.
- Miền Trung và miền Nam với cao nguyên Đê
can với rừng rậm và núi đá, chăn nuôi gia súc.
- Mỏm cực Nam và dọc theo 2 bờ biển là
những đồng bằng nhỏ hẹp.
=>Hai con sông mang đến nguồn nước, phù sa
tạo thành những vùng đồng bằng màu mỡ để cư
dân sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi. Từ đó,
nền văn minh được hình thành sớm ở bắc Ấn
Độ.

Yếu tố

Đặc điểm

Vị trí địa lí

Ấn Độ là bán đảo ở Nam Á, ba mặt giáp biển, nằm trên trục đường biển
từ tây sang Đông. Phía bắc được bao bọc bởi dãy Hi-ma-lay-a.

Địa hình

Khí hậu
Sông ngòi

Sông Hằng mới là con sông linh thiêng của Ấn
Độ ngày nay. Hạ lưu của sông Hằng chảy qua
Băng-la-đét và đổ ra biển Ben-gan. Những
vùng đất thuộc Pa-ki-xtan, Srilanca, Buhtan,
Bang-la-det ngày nay là những vùng đất gắn
liền với Ấn Độ cổ đại.
Sông Hằng linh thiêng có vai trò quan trọng
trong lịch sử, văn hóa, tôn giáo của người dân
Ấn Độ. Theo quan niệm của người Hin-đu,
cuộc sống sẽ không trọn vẹn nếu chưa ít nhất
một lần trong đời tắm trong dòng nước của
sông Hằng để rửa sạch tội lỗi. 

Sông Ấn chủ yếu chảy qua
Pakistan, chỉ một phần nhỏ chảy
qua Ấn Độ.

Sông Ấn và sông Hằng: là hai con sông lớn, lượng phù sa mầu mỡ bồi đắp đồng bằng rộng lớn,
cung cấp nguồn nước dồi dào cho lưu vực các con song ở đó. Đây là một trong những nới hình
thành nền văn minh sớm nhất của nhân loại.

Yếu tố

Đặc điểm

Vị trí địa lí

Ấn Độ là bán đảo ở Nam Á, ba mặt giáp biển, nằm trên trục đường biển
từ tây sang Đông. Phía bắc được bao bọc bởi dãy Hi-ma-lay-a.
- Phía tây và đông là những đồng bằng trù phú được tạo nên bởi sự bồi đắp

Địa hình

Khí hậu
Sông ngòi

phù sa của sông Ấn và sông Hằng.
- Miền Trung và miền Nam là cao nguyên Đê-can với rừng rậm và núi đá
hiểm trở.
- Vùng cực Nam và dọc hai bờ ven biển là những đồng bằng nhỏ hẹp.
- Ở lưu vực sông Ấn chịu tác động của sa mạc nên ít mưa, khí hậu khô nóng.
- Ở lưu vực sông Hằng, có tác động của gió mùa, mưa nhiều, cây cối tươi tốt
-> thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.
Có nhiều sông lớn: sông Ấn, sông Hằng,…

=> Hai con sông mang đến nguồn nước, phù sa tạo thành những vùng đồng bằng màu mỡ để cư
dân sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi. Từ đó, nền văn minh được hình thành sớm ở bắc Ấn Độ.

Điều kiện tự nhiên của Ấn Độ cổ đại có điểm gì giống và khác
so với Ai Cập và Lưỡng Hà?
+ Giống nhau: Đều có những dòng sông lớn (sông Nin, sông Ấn,
sông Hằng….)
+ Khác nhau: Lãnh thổ Ấn Độ cổ đại là một vùng rộng lớn, có đ ịa
hình và khí hậu khác nhau ở mỗi miền; có ba mặt giáp biển, n ằm
trên trục đường biển từ Tây sang Đông.

BÀI TẬP CỦNG CỐ
1. Hai con sông gắn liền với sự hình thành và phát triển của nền văn minh Ấn Độ là
A. Hoàng Hà và Trường Giang.
B. sông Ti-gơ-rơ và sông Ơ-phơ-rát.
C. sông Nin và sông Ti-gơ-rơ.
D. sông Ấn và sông Hằng.
2. Tên gọi Ấn Độ bắt nguồn từ 
A. tên một ngọn núi.                                       B. tên một con sông.
C. tên một tộc người.                                      D. tên một sử thi.

BÀI TẬP CỦNG CỐ
3. Ở Ấn Độ, những thành thị đầu tiên xuất hiện vào khoảng thời gian nào?
A. 1 000 năm TCN                                          B. 1 500 năm TCN
C. 2 000 năm TCN                                          D. 2 500 năm TCN

4. Những thành thị đầu tiên của người Ấn được xây dựng ở
A. lưu vực sông Ấn.                                         B. lưu vực sông Hằng.
C. miền Đông Bắc Ấn.                                     D. miền Nam Ấn.

- Chế độ đẳng cấp Vác-na là gì?
- Người A-ri-a đã tạo ra chế độ đẳng cấp này như thế nào?

Lưu vực sông Ấn,
người Đra-vi-đa
hình thành các
thành thị cổ, tiêu
biểu là Ma-hen-giô
Đa-rô và Ha-ráp-pa

2500 TCN

Người A-ri-a ở vùng
Trung Á vào miền
Bắc Ấn Độ, thành lập
một số nhà nước, xua
đuổi và biến người
Đra-vi-a thành đẳng
cấp thứ tư (Su-đra)
-> chế độ Vác-na ra
đời

Giữa TNK II TCN

Nhiệm vụ: Hãy đọc đoạn tư liệu sau và cho biết tại sao lại xuất hiện và tồn tại sự
phân biệt đẳng cấp ở Ấn Độ cổ đại? ( 3 phút)

Người A-ri-a tràn vào miền Bắc Ấn
Độ (khoảng giữa thiên niên kỉ II TCN)

Dựa vào sơ đồ hình 3
- Kể tên các đẳng cấp trong xã hội Ấn Độ cổ đại?
- Đẳng cấp nào có vị thế cao nhất và đẳng cấp nào có vị thế thấp nhất?
01

Bra-man

Bra-man
(Tăng lữ,
Quý tộc )

Ksa-tri-a

CHẾ ĐỘ ĐẲNG CẤP Su-đra
VÁC-NA
(sự phân biệt về chủng
tộc và màu da)

02

Ksa-tri-a
(Vũ công – Vũ
sĩ)
Vai-si-a
(Nông dân, thương
nhân, thợ thủ công)

04
Su-đra
(Những người thấp kém trong
xã hội)

03

Vai-si-

- Những điểm chính của chế độ đẳng
cấp ở Ấn Độ cổ đại
+ Trong một nhà nước, người đứng đầu
thống trị là Ra-ja (Vua).
+ Người khác đẳng cấp không được kết
hôn với nhau.
+ Người thuộc đẳng cấp dưới phải tôn
kính những người thuộc đẳng cấp trên.
Em có nhận
xét gì về sự
phân chia xã
hội theo chế
độ đẳng cấp
Vác-na?

- Trong xã hội Ấn Độ, hai đẳng cấp trên (Bra-man và
Ksa-tri-a) chiếm số ít trong xã hội nhưng lại thống trị
hai đẳng cấp dưới (Vai-si-a và Su-đra).
- Về màu sắc, ba đẳng cấp trên cùng là người da
trắng A-ri-a; còn đẳng cấp cuối cùng - Su-đra là
những người bản địa, da màu - người Đra-vi-đa.
- Đây là chế độ xã hội bất bình đẳng, thể hiện phân
biệt áp bức của người da trắng với người da màu rất
khắc nghiệt; cần lên án….

- Người Đra-vi-đa được biết đến là chủ nhân của nền văn minh ven bờ sông Ấn.
- Khoảng giữa thiên niên kỉ II TCN, người A-ri-a tràn xuống miền Bắc Ấn Độ, thành lập
nhà nước và thiết lập chế độ đẳng cấp Vác-na, chia Ấn Độ thành bốn đẳng cấp dựa
trên sự khác biệt về tộc người và màu da, mỗi đẳng cấp có bổn phận, nghĩa vụ khác
nhau.

Theo em, ngày nay chế độ đẳng cấp còn tồn tại ở Ấn Độ?
(3 phút)

Bố mẹ của Nitin Aage – chàng
thanh niên 17 tuổi treo cổ chết
ngày 28-4-2014 vì bị uy hiếp do nói
chuyện với 1 cô gái thuộc đẳng
cấp cao hơn

Bố mẹ Sanjay Danane (38
tuổi) tố cáo ông bị đồng
nghiệp ở đẳng cấp cao hơn
dàn cảnh treo cổ gần ngôi
trường nơi ông làm việc năm
2010 trước đó bị de doạ

Manik Udage (25 tuổi) bị
đánh đến chết bằng một
thanh roi thép hồi năm 2014
bởi những người thuộc đẳng
cấp cao hơn

Theo em, ngày nay chế độ đẳng cấp còn tồn tại ở Ấn Độ?
(3 phút)

Bố mẹ của Nitin Aage – chàng
thanh niên 17 tuổi treo cổ chết
ngày 28-4-2014 vì bị uy hiếp do nói
chuyện với 1 cô gái thuộc đẳng
cấp cao hơn

Bố mẹ Sanjay Danane (38
tuổi) tố cáo ông bị đồng
nghiệp ở đẳng cấp cao hơn
dàn cảnh treo cổ gần ngôi
trường nơi ông làm việc năm
2010 trước đó bị de doạ

Manik Udage (25 tuổi) bị
đánh đến chết bằng một
thanh roi thép hồi năm 2014
bởi những người thuộc đẳng
cấp cao hơn

Người A-ri-a và người Đra-vi-a

Câu 1. Chế độ đẳng cấp Vác-na là gì?
A. Sự phân biệt về chủng tộc và màu da.
B. Sự phân biệt về tôn giáo.
C. Sự phân biệt về trình độ học vấn.
D. Sự phân biệt giàu - nghèo.
(da trắng)
Câu 2. Chế độ đẳng cấp Vác-na do người A-ri-a
…………………..lập
ra bắt đầu từ
1500 TCN
khoảng năm ………………..khi
họ xâm lược và thống trị Ấn Độ.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Em hãy tưởng tượng một câu chuyện về cuộc hôn nhân giữa 1 cô gái thuộc đẳng cấp
Sudra (tiện dân) và 1 chàng trai thuộc đẳng cấp Kasatơria (quý tộc).
•Câu chuyện đó sẽ diễn ra như thế nào?
•Người dân Ấn Độ sẽ nhìn cuộc hôn nhân này như thế nào, họ sẽ làm gì với cuộc hôn
nhân này?
•Cách ứng xử của 2 nhân vật chính trong cuộc hôn nhân trước phản ứng của dư luận xã
hội?

Dựa vào các hình 5, 6, 7 và đọc thông tin, hãy nêu những thành tựu văn hoá của
Ấn Độ cổ đại theo bảng thống kê sau:

Lĩnh vực
Tôn giáo
Chữ viết
Văn học
Kiến trúc
Lịch pháp,
Toán học

Thành tựu tiêu biểu

Lĩnh vực

Thành tựu tiêu biểu

Tôn giáo ra đời nhiều tôn giáo lớn như đạo Bà La Môn, đạo
Phật.
Chữ viết
Văn học
Kiến trúc
Lịch pháp,
Toán học

Đạo Bà la Môn
(Ấn Độ giáo )
- Quan niệm thần Brama sinh ra
các đẳng cấp và con người phải
tuân theo sự sắp đặt này.
- Phù hợp với chế độ cai trị theo
đẳng cấp của xã hội Ấn Độ lúc bấy
giờ.
- Phát triển mạnh là công cụ đắc
lực để đẳng cấp Braman cai trị đất
nước

Phật giáo
- Quan niệm tất cả mọi người đều bình
đẳng. Mang tư tưởng tiến bộ
-Không phù hợp với chế độ cai trị theo
đẳng cấp của xã hội Ấn Độ lúc bấy giờ.
- Không phát triển mạnh ở Ấn Độ thời
gian này

Lĩnh vực

Thành tựu tiêu biểu

Tôn giáo ra đời nhiều tôn giáo lớn như đạo Bà La Môn, đạo
Phật.
Chữ viết Nhiều loại chữ cổ, trong đó chữ Phạn có ảnh hưởng
rất lớn đến Ấn Độ và Đông Nam Á sau này.
Văn học
Kiến trúc
Lịch pháp,
Toán học

Chữ Phạn là chữ viết phổ biến nhất ở Ấn Độ, sau này được lan
truyền và có ảnh hưởng đến chữ viết của nhiều quốc gia Đông Nam
Á.

Lĩnh vực

Thành tựu tiêu biểu

Tôn giáo ra đời nhiều tôn giáo lớn như đạo Bà La Môn, đạo
Phật.
Chữ viết Nhiều loại chữ cổ, trong đó chữ Phạn có ảnh hưởng
rất lớn đến Ấn Độ và Đông Nam Á sau này.
Văn học Nhiều thể loại phong phú, tiêu biểu nhất có 2 bộ sử
thi đồ sộ: Ma-ha-bha-ra-ta và Ra-ma-y-a-na
Kiến trúc
Lịch pháp,
Toán học

Sử thi Ma-ha-bha-ra-ta là tấm gương phản chiếu toàn bộ đời sống con người Ấn Độ
truyền thống như lời một câu ngạn ngữ cổ: "Cái gì không thấy được ở trong Ma-ha-bha-rata thì cũng không thể nào thấy được ở Ấn Độ".

Lĩnh vực
Tôn giáo
Chữ viết
Văn học
Kiến trúc
Lịch pháp,
toán học

Thành tựu tiêu biểu
ra đời nhiều tôn giáo lớn như đạo Bà La Môn, đạo
Phật.
Nhiều loại chữ cổ, trong đó chữ Phạn có ảnh hưởng
rất lớn đến Ấn Độ và Đông Nam Á sau này.
Nhiều thể loại phong phú, tiêu biểu nhất có 2 bộ sử
thi đồ sộ: Ma-ha-bha-ra-ta và Ra-ma-y-a-ma
Tiêu biểu là cột đá A-sô-ca và đại bảo tháp San-chi.

Cột đá A-sô-ca

Lĩnh vực
Tôn giáo
Chữ viết
Văn học
Kiến trúc

Thành tựu tiêu biểu
ra đời nhiều tôn giáo lớn như đạo Bà La Môn, đạo
Phật.
Nhiều loại chữ cổ, trong đó chữ Phạn có ảnh hưởng
rất lớn đến Ấn Độ và Đông Nam Á sau này.
Nhiều thể loại phong phú, tiêu biểu nhất có 2 bộ sử
thi đồ sộ: Ma-ha-bha-ra-ta và Ra-ma-y-a-ma
Tiêu biểu là cột đá A-sô-ca và đại bảo tháp San-chi.

Lịch pháp, Làm ra lịch, tạo ra hệ số đếm có 10 chữ số, đặc biệt
toán học
là số 0

Trong những thành tựu văn
hoá cổ đại của Ấn Độ cổ
đại, em ấn tượng nhất với
thành tựu nào? Vì sao?
Những thành tựu văn hoá cổ
đại của Ấn Độ có ảnh
hưởng đến các nước Đông
Nam Á hay không? Nếu có
hãy chỉ ra những ảnh hưởng
đó?

Những thành tựu văn hoá cổ
đại của Ấn Độ có ảnh
hưởng đến các nước Đông
Nam Á hay không? Nếu có
hãy chỉ ra những ảnh hưởng
đó?

Chữ viết

Phật giáo

Kiến trúc

Thạt Luổng
(Lào)

Thánh địa Mỹ Sơn
(Việt Nam)

- Câu 1. Điều kiện tự nhiên của Ấn Độ cổ đại có điểm gì giống và khác so với
Ai Cập và Lưỡng Hà?
* Giống nhau: Ấn Độ, Ai Cập và Lưỡng Hà cả 3 đều nằm ở lưu vực các con sông lớn, nhiều
phù sa, khí hậu thuận lợi cho phát triển nông nghiệp
* Khác nhau: ở vị trí địa lí:
+ Lưỡng Hà: Nằm trên lưu vực hai con sông Ơ-phơ-rat (Euphrates) và Ti-go-rơ; Là vùng
bình nguyên.
+ Ai Cập: Nằm ở phía đông bắc châu Phi, dọc hai bên bờ sông Nin; Phía bắc vùng h ạ Ai C ập,
nơi sông Nin đổ ra Địa Trung hải; Phía nam là vùng Thượng Ai C ập v ới nhi ều núi, đ ồi cát;
Phía tây và đông giáp sa mạc.
+ Ấn Độ: Ba mặt giáp biển, nằm trên trục đường biển từ tây sang đông; Phía bắc đ ược bao
bọc bởi dãy núi Hi-ma-lay-a; Dãy Vin-di-a vùng Trung Ấn chia đia hình Ấn Độ thành hai khu
vực: Bắc Ấn và Nam Ấn

Câu 2. Sự phân hoá trong xã hội Ấn Độ cổ đại được biểu hiện như thế nào?
- Cư dân trong xã hội được phân chia thành 4 đẳng cấp với những quyền lợi và nghĩa v ụ
khác nhau:
+ Đẳng cấp Brama (tăng lữ): đây là đẳng cấp cao nhất – những người thuộc đ ẳng c ấp
này có nhiệm vụ nghiên cứu - giảng dạy kinh Vê-đa và lo việc cúng tế thần linh.
+ Đẳng cấp Ksatria (quý tộc, chiến binh): đây là đẳng cấp có vị trí cao th ứ hai trong xã
hội. Những người thuộc đẳng cấp này có nhiệm vụ: học kinh Vê-đa; dâng l ễ t ế th ần linh
và cai trị thần dân.
+ Đẳng cấp Vaisia (nông dân, thợ thủ công; thương nhân) – những người thuộc đẳng cấp
này có nghĩa vụ nộp thuế, lao dịch; phục vụ cho Bram và Ksatria.
+ Đẳng cấp Suđra là những người thấp kém nhất trong xã hội; họ phải phục tùng không
điều kiện cho 3 đẳng cấp trên (Brama, Ksatria và Vaisia).
- Quan hệ giữa các đẳng cấp trong đời sống thường nhật được luật pháp quy định rất
chặt chẽ:
+ Những người khác đẳng cấp không được kết hôn với nhau.
+ Những người thuộc đẳng cấp dưới buộc phải tôn kính và phục tùng không đi ều ki ện
những người thuộc đẳng cấp trên.

- Câu 4: Thành tựu văn hoá của người Ấn Độ cổ đại vẫn được sử dụng hoặc được bảo
tồn đến ngày nay?
Thành tựu văn hoá của người Ấn Độ cổ đại vẫn được sử dụng hoặc được bảo tồn đến
ngày nay:
- Văn học: Hai tác phẩm văn học nổi bật nhất thời cổ đại là Ma-ha-bha-ra-ta và Ra-maya-na, có ảnh hưởng to lớn tới sự phát triển của văn học Ấn Độ và Đông Nam Á ở các giai
đoạn sau này.
- Lịch: Người Ấn Độ cổ đại đã biết làm lịch.
- Toán học: Họ cũng là chủ nhân của 10 chữ số mà ngày nay được dùng rộng rãi trên thế
giới, đặc biệt là chữ số 0. Người Ả Rập đã học tập chữ số Ấn Độ rồi truyền sang châu Âu.
- Tôn giáo: đạo Bà La Môn, đạo Hindu (Ấn Độ giáo). Khoảng thế kỉ VI TCN, Phật giáo 
- Kiến trúc: Công trình kiến trúc tiêu biểu của Ấn Độ cổ đại là cột đá A-sô-ca và đ ại b ảo
tháp Sanchi.

Nào mình cùng lên xe bus

Nội dung trò chơi :
Bạn nào trả lời đúng thì được
lên xe còn không trả lời đúng thì
ngược lại.

Câu 1. Hai con sông gắn với sự hình thành
và phát triển của nền văn minh Ấn Độ là

sông Ấn và sông Hằng

RIGHT/ĐÚNG

WRONG/SAI