Chùa vàng

ĐƯỢC MỆNH
DANH LÀ XỨ
VẠN ĐẢO

Angkor wat

Tháp đôi cao nhất thế giới: Petronas
Twin Towers

BÀI 4
ĐÔNG NAM Á TỪ NỮA SAU THẾ KỈ XVI
ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX (t1)

BÀI 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỮA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN GIỮA
THẾ KỈ XIX (t1)
1. Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á
của thực dân phương Tây

Thảo
luận

Liệt kê các lý do dẫn đến quá
trình xâm nhập của tư bản
phương Tây vào các nước
Đông Nam Á

BÀI 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỮA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN GIỮA
THẾ KỈ XIX (t1)
1. Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương
Tây

Sự kiện nào mở đầu quá trình
xâm nhập của tư bản phương
Tây vào các nước Đông Nam Á?

Năm 1511, Bồ Đào Nha đánh chiếm vương quốc Ma-lác-ca, làm chủ cửa ngõ đi từ Ấn Độ Dương
vào vùng biển Đông. Sự kiện này đã mở đầu quá trình xâm chiếm, áp đặt sự thống trị, biến các
nước Đông Nam Á thành thuộc địa của thực dân phương Tây.

TƯ BẢN PHƯƠNG TÂY XÂM LƯỢC ĐÔNG NAM Á

Nối cột

và

sao cho hợp lí:

1. Hà Lan

a. Miến Điện, Mã Lai

2. Pháp

b. Đông-ti-mo

3. Anh

c. In-nô-nê-xi-a

4. Tây Ban Nha

d.Việt Nam, Lào, Căm-pu-chia

5. Bồ Đào Nha

e. Phi-lip-pin

A -Thuộc
địa Anh

Miến
Điện
(A)

Lào
(P)

Phi-lip-pin
(T)

P- Thuộc
địa Pháp
T- Thuộc
địa Tây Ban
Nha
H- Thuộc
địa Hà
Lan
B- Thuộc
địa Bồ Đào
Nha

VIỆT NAM
(P)

Campuchia
(P)

MÃ LAI
(A)

MÃ LAI (A)
XIN GA PO (A)

In-đô-nê-xi-a (H)

In-đônê-xi-a
(H

)

Đông-Ti-mo
(B)

Quốc gia nào không trở thành thuộc địa của các nước
phương Tây?

Thái Lan là quốc gia Đông Nam Á duy nhất không bị chiếm làm thuộc địa
của các nước châu Âu

BÀI 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỮA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN GIỮA
THẾ KỈ XIX (t1)
1. Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây

- Đông Nam Á : Có vị trí địa lí quan trọng. Giàu tài nguyên thiên nhiên.
Chế độ phong kiến suy yếu.
- Bằng nhiều thủ đoạn khác nhau, thực dân phương Tây đã từng bước
chiếm gần hết các quốc gia trong khu vực.

BÀI 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỮA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN GIỮA
THẾ KỈ XIX (t1)
1. Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây
2. Tình hình Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây

Hoàn thành bảng sau về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, xã
hội của các nước Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân
phương Tây

NỘI DUNG
Chính trị
Kinh tế
Xã hội
Văn hóa

NỘI DUNG
Chính trị

- Chính quyền và tầng lớp trên ở các nước đã đầu hàng, phụ thuộc
hoặc làm tay sai cho thực dân.
– Bộ máy ở trung ương và cấp tỉnh đều do các quan chức thực dân
điều hành.

Kinh tế
Xã hội
Văn hóa

SƠ ĐỒ BỘ MÁY THỐNG TRỊ CỦA PHÁP Ở ĐÔNG DƯƠNG
TOÀN QUYỀN ĐÔNG DƯƠNG

Bắc Kì

Trung Kì

Nam Kì

Lào

Cam-pu-chia

Bộ máy chính quyền cấp Kỳ (Pháp)
Bộ máy chính quyền cấp Tỉnh, Huyện (Pháp + Bản xứ)
Bộ máy chính quyền cấp Xã, Thôn (Bản xứ)

Bắc Kỳ là xứ nữa bảo hộ, do một
viên Thống sứ (Bắc Kỳ)

Trung Kỳ theo chế độ bảo hộ, do
một viên khâm sứ (Trung Kỳ) cai
trị. 

Nam Kỳ theo chế độ thuộc địa,
đứng đầu là một viên Thống đốc
người Pháp

NỘI DUNG
Chính trị

- Chính quyền và tầng lớp trên ở các nước đã đầu hàng, phụ thuộc hoặc làm
tay sai cho thực dân.
- Bộ máy ở trung ương và cấp tỉnh đều do các quan chức thực dân điều hành.

Kinh tế

- Thực dân phương Tây đẩy mạnh vơ vét, bóc lột người dân bản
xứ.
- Mở rộng hệ thống đường giao thông, cướp đoạt ruộng đất để lập
đồn điền.

Xã hội
Văn hóa

SỐ LIỆU ĐẤT BỊ PHÁP CHIẾM

ha

1600000
1400000
1200000
1000000
800000
600000
400000
200000
0

1890
Cả nước
(10.900 ha)

1900
Cả nước
(301.000 ha)

1910
Nam Kì
(1.528.000 ha)

Năm
1912
Bắc Kì
(470.000 ha)

Các đồn điền Suzannah ở Dầu Giây, Xuân Lộc, Đồng Nai

Khai thác than thời Pháp thuộc

27

Thành phố Batavia (In-đô-nê-xi-a) năm 1754 Khai thác thiếc ở thung lũng Kinta (Malaysia)

Tuyến đường sắt xuyên Việt
được xây dựng từ 1902

NỘI DUNG
Chính trị

Kinh tế

Xã hội

Văn hóa

- Ở các quốc gia, triều đình phong kiến đã đầu hàng, phụ thuộc vào chính
quyền thực dân.
- Về bộ máy hành chính, quan chức thực dân cai trị trực tiếp ở trung ương và
cử người bản xứ cai quản ở địa phương.
- Chính quyền thực hiện chính sách cướp đoạt ruộng đất.
- Các ngành công nghiệp chế biến, sản xuất hang tiêu dùng được chính quyền
thực dân chú trọng đầu tư. GTVT được đẩy mạnh.

- Xã hội có nhiều sự phân hoá sâu sắc. Các giai cấp cũ vẫn tồn tại,
bắt đầu xuất hiện các giai cấp mới.

GIAI CẤP ĐỊA CHỦ PHONG KIẾN

31

Nông dân Việt Nam trong thời kì Pháp thuộc

“…Nửa đêm thuế thúc trống dồn
Sân đình máu chảy, đường thôn lính đầy.
Cha trốn ra Hòn Gai cuốc mỏ
Anh chạy vào đất đỏ làm phu
Bán thân đổi mấy đồng xu
Thịt xương vùi gốc cao su mấy tầng.
Con đói lả ôm lưng mẹ khóc
Mẹ đỡ con đấu thóc cầm hơi
Kiếp người cơm vãi, cơm rơi
Biết đâu nẻo đất phương trời mà đi…”.
(Trích từ bài thơ: “Ba mươi năm đời ta có
Đảng” - Tố Hữu)

Nông dân Việt Nam trong thời kì
Pháp thuộc

Phụ nữ H'Mông trên một cánh đồng thuốc
phiện.

Công nhân khai thác than.

34

Tầng lớp tư sản

NỘI DUNG
Chính trị

Kinh tế
Xã hội
Văn hóa

- Ở các quốc gia, triều đình phong kiến đã đầu hàng, phụ thuộc vào chính
quyền thực dân.
- Về bộ máy hành chính, quan chức thực dân cai trị trực tiếp ở trung ương và
cử người bản xứ cai quản ở địa phương.
- Chính quyền thực hiện chính sách cướp đoạt ruộng đất.
- Các ngành công nghiệp chế biến, sản xuất hang tiêu dùng được chính quyền
thực dân chú trọng đầu tư. GTVT được đẩy mạnh.
- Xã hội có nhiều thay đổi. Các giai cấp cũ vẫn tồn tại, bắt đầu xuất hiện các
giai cấp mới.

- Văn hóa phương Tây làm xói mòn những giá trị văn hoá truyền
thống.
- Thực hiện chính sách nô dịch nhằm đồng hoá và ngu dân để dễ
bề cai trị.

BÀI 4: ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN GIỮA
THẾ KỈ XIX
1. Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây
2. Tình hình Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
3. Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước Đông Nam Á chống thực dân
phương Tây từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX.

Hoàn thành bảng sau cuộc đấu tranh của nhân dân các nước
Đông Nam Á chống thực dân phương Tây từ nửa sau thế kỉ
XVI đến giữa thế kỉ XIX.

CÁC CUỘC ĐẤU TRANH TIÊU BIỂU
In-nô-nê-xi-a
Phi-lip-pin
Miến Điện
Việt Nam

Khởi nghĩa Tơ-ru-nô Giê-giô (1675), khởi nghĩa Su-ra-pa-tit
(1683 – 1719) khởi nghĩa Đi-pô-nê-gô-rô (1825 – 1830),...
nhưng đều thất bại.

Năm 1596 người Hà Lan
bắt đầu buôn bán gia vị.
Họ thành lập nhà nước
thuộc địa với các công ty
Đông Ấn Hà Lan vào
năm 1816. Java trở thành
trung tâm của các cuộc
khởi nghĩa giành độc lập,
trong đó có cuộc khởi
nghĩa của hoàng tử
Diponegoro.

Khởi nghĩa A - chê

Pangeran Diponegoro  lãnh đạo phong
trào cách mạng ở Indonesia 1825-1830

Phong trào chống thực dân Hà Lan của nhân dân Indonesia

CÁC CUỘC ĐẤU TRANH TIÊU BIỂU
In-nô-nê-xi-a
Phi-lip-pin
Miến Điện
Việt Nam

Khởi nghĩa Tơ-ru-nô Giê-giỏ (1675), khởi nghĩa Su-ra-pa-tit
(1683 – 1719) khởi nghĩa Đi-pô-nê-gô-rô (1825 – 1830),...
nhưng đều thất bại.
Khởi nghĩa của Nô-va-lét (1823), khởi nghĩa Khơ-rút-xơ (1844)

Phong trào chống thực dân ở Philippines

CÁC CUỘC ĐẤU TRANH TIÊU BIỂU
In-nô-nê-xi-a
Phi-lip-pin
Miến Điện
Việt Nam

Khởi nghĩa Tơ-ru-nô Giê-giỏ (1675), khởi nghĩa Su-ra-pa-tit
(1683 – 1719) khởi nghĩa Đi-pô-nê-gô-rô (1825 – 1830),...
nhưng đều thất bại.
Khởi nghĩa của Nô-va-lét (1823), khởi nghĩa Khơ-rút-xơ (1844)
Ngay từ cuộc xâm lược đầu tiên (1824 – 1826) quân Anh đã vấp
phải sự kháng cự của quân đội Miến Điện do tướng Ban-du-la
chỉ huy.

Maha Bandula
Tướng Maha Bandula là tổng tư
lệnh của Lực lượng Vũ trang Hoàng
gia Miến Điện từ năm 1821 cho đến
khi ông qua đời vào năm 1825 trong
Chiến tranh Anh-Miến Điện lần thứ
nhất. Bandula là một nhân vật chủ
chốt trong chính sách bành trướng
của triều đại Konbaung ở Manipur
và Assam mà cuối cùng dẫn đến
chiến tranh và sự khởi đầu của sự
sụp đổ của triều đại. Tuy nhiên. vị
tướng đã hy sinh khi hành động,
được người Miến Điện tôn vinh là
anh hùng dân tộc vì đã kháng chiến
chống lại người Anh.

CÁC CUỘC ĐẤU TRANH TIÊU BIỂU
In-nô-nê-xi-a
Phi-lip-pin
Miến Điện
Việt Nam

Khởi nghĩa Tơ-ru-nô Giê-giỏ (1675), khởi nghĩa Su-ra-pa-tit
(1683 – 1719) khởi nghĩa Đi-pô-nê-gô-rô (1825 – 1830),...
nhưng đều thất bại.
Khởi nghĩa của Nô-va-lét (1823), khởi nghĩa Khơ-rút-xơ (1844)
Ngay từ cuộc xâm lược đầu tiên (1824 – 1826) quân Anh đã vấp
phải sự kháng cự của quân đội Miến Điện do tướng Ban-du-la
chỉ huy.
Sau khi thực dân Pháp đánh chiếm Nam Kỳ (1859 – 1867),
làn sóng đầu tranh chống Pháp diễn ra quyết liệt, tiêu biểu là
các cuộc khởi nghĩa của Trương Định (1862 – 1864), Nguyễn
Trung Trực (1861, 1867),...

Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy chiếc tàu chiến
étpêrăng (Hy Vọng) của pháp trên sông Vàm Cỏ Đông
ngày 10/12/1861

Câu nói của Nguyễn Trung Trực:
“Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam
Thì mới hết người Nam đánh Tây”.